Inleiding – Waarom de Kick-off bepalend is
Elk verbeter- of automatiseringsproject begint niet met techniek, maar met afstemming.
De Kick-offfase is het moment waarop het projectteam, de opdrachtgever en de betrokken afdelingen hun gezamenlijke vertrekpunt bepalen: wat gaan we doen, waarom, hoe en met wie?
Binnen de context van het Accountancy Maturity Model (AMM) markeert de Kick-off de overgang van idee naar actie: het moment waarop visie, volwassenheid en projectstructuur elkaar ontmoeten.
Een goede Kick-off voorkomt dat projecten verzanden in aannames of ruis. Ze zorgt dat iedereen dezelfde verwachtingen, prioriteiten en taal deelt — een absolute voorwaarde voor voorspelbare kwaliteit.
Doel en duur van de Kick-off
De Kick-off heeft drie concrete doelen:
- Richting bepalen: de scope, doelen en randvoorwaarden bevestigen.
- Rollen verduidelijken: wie is verantwoordelijk, wie beslist, wie levert input.
- Projectomgeving inrichten: technische, organisatorische en communicatieve basis leggen.
Gemiddeld duurt deze fase één tot twee weken, afhankelijk van de projectgrootte.
In kleinere organisaties kan de Kick-off zelfs in één gezamenlijke sessie plaatsvinden; bij grotere projecten wordt ze vaak verdeeld over meerdere bijeenkomsten met parallelle werkgroepen.
De samenstelling van het projectteam
In de Kick-offfase worden de eerste sleutelfiguren officieel benoemd:
| Rol | Verantwoordelijkheden in Kick-offfase |
|---|---|
| Projectmanager (PM) | Treedt op als spil tussen business en uitvoering. Plant de Kick-off, verdeelt taken, bewaakt scope en tijd. |
| Solution Architect (SA) | Brengt de technische infrastructuur in kaart, definieert de globale oplossingsrichting, toetst haalbaarheid. |
| Infrastructure Engineer (IE) | Controleert de beschikbaarheid van servers, test- en ontwikkelomgevingen, licenties en toegangsrechten. |
| Business Analyst (BA) | Bevestigt de businessdoelen, beoordeelt de scope in de Statement of Work, en toetst aannames en afhankelijkheden. |
| Process Owner (PO) | Vertegenwoordigt het bedrijfsproces en bepaalt de functionele prioriteiten. |
| Sponsor of opdrachtgever | Autoriseert de projectscope, stelt middelen beschikbaar, en keurt formeel de start goed. |
Opmerking: in kleine organisaties kunnen deze rollen gecombineerd worden. Een projectmanager vervult dan bijvoorbeeld ook de rol van BA of SA, zolang de onafhankelijkheid van beoordeling behouden blijft.
Activiteiten tijdens de Kick-off
De Kick-off bestaat uit vijf hoofdactiviteiten die gezamenlijk de basis leggen voor het project.
Voorbereiding van de omgeving
De technische voorbereiding vormt de ruggengraat van elk procesverbeteringstraject.
Het team onderzoekt:
- Bestaan er al test- en ontwikkelomgevingen?
- Is testdata beschikbaar of moet deze worden gegenereerd?
- Zijn er accounts en rechten om testcases uit te voeren?
Deze stap wordt geleid door de Infrastructure Engineer in nauwe samenwerking met de Solution Architect.
Bij interne projecten kunnen sommige infrastructuren gedeeld worden, maar het is belangrijk om verschillen tussen afdelingen (zoals Finance, HR of Sales) expliciet te maken.
Review van de Statement of Work (SoW)
De Business Analyst en Projectmanager herzien samen met de Solution Architect de bestaande Statement of Work om de scope definitief vast te stellen.
De review omvat:
- bevestiging van de projectdoelen, deliverables en deadlines;
- valideren van de aannames (zoals software- of SME-beschikbaarheid);
- inventariseren van exclusies en beperkingen;
- identificeren van afhankelijkheden en risico’s.
Wanneer tijdens deze review nieuwe kansen of obstakels zichtbaar worden, kan de BA voorstellen om onderdelen binnen of buiten de scope te brengen.
Deze wijzigingen moeten worden afgestemd en goedgekeurd door de stakeholders (PM, PO en SA).
Project Readiness Checklist
De Kick-off wordt pas formeel afgerond wanneer de Project Readiness Checklist volledig is ingevuld.
Deze lijst omvat o.a.:
- Toegang tot applicaties bevestigd
- Testomgevingen ingericht
- Rollen en verantwoordelijkheden vastgesteld
- Issue- en Access Tracker gestart
- Communicatiestructuur goedgekeurd
De Projectmanager verzamelt deze informatie en archiveert ze in het projectdossier.
Start van Application Access Tracker en Issue Tracker
- De Application Access Tracker registreert wie toegang heeft tot welke systemen, en voorkomt vertraging in ontwikkeling en testen.
- De Issue Tracker (in Excel, Jira of Power BI) logt vanaf dag één alle obstakels: ontbrekende data, foutieve rechten, bugs of vertragingen.
De Projectmanager en Infrastructure Engineer beheren deze trackers gezamenlijk.
Communicatie en verwachtingen
De Kick-off wordt afgesloten met een Kick-offmeeting waarin alle betrokkenen worden meegenomen in de volgende punten:
- projectdoelen en planning;
- deliverables per fase;
- escalatie- en communicatieafspraken;
- verwachte bijdrage van iedere rol;
- succescriteria en rapportagemomenten.
Het resultaat is een gedeeld begrip van het project en een gezamenlijke startcommitment.
Kick-offdocumentatie en output
De Kick-offfase levert een reeks vaste documenten op die samen de basis van het projectdossier vormen:
| Document | Doel | Verantwoordelijke |
|---|---|---|
| Kick-offpresentatie / notulen | Vastleggen van doelen, afspraken en besluiten | Projectmanager |
| Statement of Work (SoW) | Gedefinieerde scope, deliverables, aannames, deadlines | Business Analyst |
| Project Readiness Checklist | Controle op infrastructuur, data en toegang | Infrastructure Engineer |
| Application Access Tracker | Overzicht van toegangsrechten tot omgevingen | Solution Architect |
| Issue Tracker | Log van obstakels en afhankelijkheden | Projectmanager |
| Projectorganisatieoverzicht (RACI) | Rolverdeling en verantwoordelijkheden | Projectmanager |
| Project Kick-offverslag | Samenvattend document ter ondertekening door sponsor | PM & Sponsor |
Deze documenten worden opgenomen in de eerste versie van het Project Management Workbook en dienen als referentie voor alle latere fasen (Analyse, Ontwerp, Test, Implementatie).
Rol van de Business Analyst tijdens Kick-off
De Business Analyst is tijdens de Kick-offfase verantwoordelijk voor:
- Reviewen van de SoW – bevestigen dat de beschreven scope overeenkomt met de realiteit.
- Controleren van aannames – nagaan of testdata, toegang en SME’s beschikbaar zijn.
- Beoordelen van procesvolwassenheid – bepalen of het gekozen proces klaar is voor optimalisatie of eerst gestandaardiseerd moet worden.
- Afstemmen van prioriteiten – in lijn brengen van businessverwachtingen met de technische haalbaarheid.
- Documenteren van risico’s – bijv. ontbrekende documentatie, conflicterende agenda’s of afhankelijkheden van externe leveranciers.
Hoewel de BA niet altijd in de allereerste fase betrokken is, moet hij of zij altijd de scope en aannames herzien bij de start van de businessanalyse.
Zo worden latere wijzigingsverzoeken (Change Requests) beperkt.
Kick-off in relatie tot procesvolwassenheid
Binnen het Accountancy Maturity Model bepaalt de Kick-off hoe volwassen een organisatie de projectstart aanpakt:
| Volwassenheidsfase | Kenmerk Kick-off | Focusgebied |
|---|---|---|
| Basisinrichting | Ad-hoc, reactieve projectstart | Structuur aanbrengen |
| Standaardisatie | Formele startmeeting + SoW-review | Uniforme aanpak |
| Optimalisatie | Checklists, toegangstrackers en duidelijke KPI’s | Meetbare voortgang |
| Voorspelbaarheid | Projectgovernance met dashboards | Risicobeheersing |
| Datagedreven & AI | Dynamische Kick-off op basis van procesdata | Continue verbetering |
Samenvatting
De Kick-offfase vormt het nulpunt van elk verbeterproject: hier worden richting, rollen, randvoorwaarden en realistische verwachtingen vastgelegd.
Het is de fase waarin visie concreet wordt, technische haalbaarheid wordt getoetst en samenwerking vorm krijgt.
Een goed uitgevoerde Kick-off:
- voorkomt vertraging door onduidelijkheid;
- legt het fundament voor scopebeheer en kwaliteitscontrole;
- en zorgt dat procesverbetering niet op toeval, maar op structuur is gebouwd.
Wie de Kick-off onderschat, loopt het risico een project te starten zonder kompas.
De elementen van de Kick-offfase
De Kick-offfase is het moment waarop alles samenkomt: strategie, mensen, techniek en planning.
Het is de start van de uitvoering, maar ook het moment waarop verwachtingen worden getoetst en vastgelegd.
Deze fase bestaat uit zes bouwstenen die samen zorgen voor grip en voorspelbaarheid:
- Statement of Work (SoW)
- Scope
- Deliverables, afhankelijkheden en aannames
- Project Readiness Checklist
- Application Access Tracker
- Issue Tracker