Ontwerp, Ontwikkeling en Testfase
Na het vastleggen van de processen in het Process Definition Document (PDD) en het goedkeuren van de To-Be-situatie, begint de fase waarin visie wordt omgezet in uitvoering: Solution Design, Development en Testing.
In deze fase wordt het procesontwerp technisch vertaald naar een werkende automatisering, terwijl de Business Analyst de brug blijft tussen business en techniek.
De rol van de Business Analyst in deze fase
De Business Analyst waarborgt dat de oplossing blijft aansluiten op de zakelijke doelstellingen en bewaakt de kwaliteit van de requirements tijdens het ontwerp- en ontwikkelproces. Hij of zij:
- beheert en monitort veranderingen in de bedrijfsprocessen;
- definieert samen met de projectmanager het governanceplan;
- zorgt dat documentatie (PDD, Traceability Matrix, Application Tracker, Testing Plan) actueel blijft;
- en ondersteunt de testfase met scenario’s, cases en acceptatiecriteria.
1. Solution Design – Van proces naar blauwdruk
In deze eerste stap wordt de To-Be-situatie vertaald naar een technische oplossing.
De drie belangrijkste rollen zijn:
- Solution Architect: ontwerpt de toekomstige procesflow en bepaalt de modules die ontwikkeld moeten worden.
- Automation Developer: beoordeelt de technische haalbaarheid, interfaces en herbruikbaarheid.
- Project Manager: bewaakt planning, middelen en afhankelijkheden.
De Solution Architect maakt hierbij gebruik van het Solution Design Document (SDD), waarin hij of zij beschrijft hoe de automatisering technisch wordt opgebouwd.
Daarnaast wordt de Application Access Tracker ingevuld — een document waarin alle toegangsrechten, testomgevingen en accounts worden vastgelegd die nodig zijn voor ontwikkeling, test en productie.
Ook wordt in deze fase het Technical Testing Plan opgesteld, waarin testvormen als functionele tests, systeemintegratietests en UAT-scenario’s worden gedefinieerd.
De output van deze fase bestaat uit:
- een goedgekeurd Solution Design Document (SDD);
- een ingevulde Application Tracker;
- en een afgerond Technical Testing Plan.
2. Development & Testing – Van ontwerp naar realisatie
In de ontwikkelfase worden de bouwblokken van de automatisering gerealiseerd.
De ontwikkelaars gebruiken het PDD en het SDD als leidraad voor de configuratie van de robotmodules.
Belangrijke testmomenten:
- Unit Testing – controle per module of de automatisering technisch correct functioneert.
- Functionele Testing – validatie dat afzonderlijke functies zelfstandig correct werken.
- Systeemintegratie Testing – end-to-end testen in een omgeving die de productieomgeving weerspiegelt.
- User Acceptance Testing (UAT) – simulatie van de daadwerkelijke bedrijfsvoering om te controleren of de automatisering voldoet aan de verwachtingen.
De Business Analyst ondersteunt deze fases door:
- te verifiëren of de technische resultaten nog overeenkomen met de businessvereisten;
- afwijkingen of wijzigingen vast te leggen in de Traceability Matrix;
- en ervoor te zorgen dat de juiste stakeholders tijdig betrokken zijn bij UAT.
De output van deze fase omvat:
- de volledig gebouwde automatisering;
- de uitgevoerde testplannen met resultaten;
- en een geactualiseerd PDD met alle wijzigingen.
3. Change Management – Het beheersen van wijzigingen
Veranderingen zijn onvermijdelijk.
Een change is elke aanpassing aan de eerder goedgekeurde requirements in het PDD die niet voortkomt uit een fout (bug) of defect.
Voorbeelden van wijzigingsaanleidingen:
- een nieuw type input (bijv. een PDF i.p.v. een XML);
- een wijziging in wet- of regelgeving;
- het toevoegen van een extra processtap;
- of de uitbreiding van de scope (meer automatiseringspercentage).
De Business Analyst beoordeelt elke wijziging op:
- Impact: hoe beïnvloedt de wijziging de scope, tijdlijn en waarde van het project?
- Risico: wat zijn de mogelijke negatieve effecten?
- Kosten en middelen: zijn er extra resources of licenties nodig?
- Afstemming: zijn de betrokken stakeholders akkoord?
De KRAC-methodiek (Keep, Remove, Add, Change) helpt om wijzigingen te analyseren en te categoriseren.
Na goedkeuring wordt de wijziging gelogd in de Traceability Matrix, en wordt het PDD bijgewerkt met een stap-voor-stap beschrijving van de wijziging.
4. Verschil tussen bugs, defects en changes
| Type | Beschrijving | Tijdstip van ontdekking | Actie |
|---|---|---|---|
| Bug | Fout in de code die afwijkend gedrag veroorzaakt | Tijdens testen | Developer corrigeert code |
| Defect | Functionele afwijking van de requirements | Tijdens testen | Wordt opgelost via testcyclus |
| Change | Nieuwe of gewijzigde requirement | Elk moment in het traject | BA beoordeelt en logt wijziging |
Het onderscheid is essentieel: bugs en defects worden binnen de testfase opgelost; changes kunnen op elk moment ontstaan en vereisen formele goedkeuring.
5. Governance en communicatie
De Business Analyst speelt een cruciale rol in governance:
- zorgt dat stakeholders via vaste communicatiemomenten geïnformeerd worden;
- werkt samen met de projectmanager aan de wijzigingsprocedure;
- en bewaakt dat alle documentatie consistent en up-to-date blijft.
In kleine organisaties worden rollen vaak gecombineerd.
Zo kan de Solution Architect ook optreden als Developer en de Business Analyst als Tester.
Wat echter niet mag verdwijnen, is de documentatie — ook in kleinere teams moeten het PDD, de SDD en de testplannen worden bijgehouden om kwaliteit, herhaalbaarheid en overdraagbaarheid te waarborgen.
6. Resultaat van deze fase
Aan het einde van de Solution Design, Development en Testing fase liggen de volgende deliverables vast:
- SDD: goedgekeurd technisch ontwerp;
- Application Tracker: ingevuld en geverifieerd;
- Technical Testing Plan: uitgevoerd en goedgekeurd;
- PDD: geüpdatet met wijzigingen;
- Traceability Matrix: ingevuld met goedgekeurde changes;
- Geteste automatisering: inclusief Unit-, Integratie- en UAT-resultaten.
Deze output vormt de basis voor de volgende fase: User Acceptance Testing en Project Closure, waar de oplossing wordt overgedragen en geborgd binnen de organisatie.
Kerninzichten:
- De Solution Architect, Project Manager en Developer vormen het technische hart van deze fase;
- De Business Analyst bewaakt de scope en veranderingen;
- Alle wijzigingen worden vastgelegd in de Traceability Matrix;
- Documentatie blijft het fundament voor kwaliteit, compliance en overdraagbaarheid.